internet gemeente Borsele

Nisse is één van de kleinste, maar ook één van de mooiste kernen van de gemeente. Het wordt wel omschreven als 'een parel in het nationaal landschap'. Het dorp heeft een prachtig centrum. Het heeft dan ook het predikaat 'beschermd dorpsgezicht'. De eerste vermelding van het dorp dateert uit 1205. Het oudste deel van het dorp is het voormalig kasteelterrein. De kasteeltuin geniet nationale bekendheid. Het hierbij behorende pand Dorpsplein 25 is de voormalige kasteelhoeve. De gotische kerk dateert uit de vijftiende en de toren uit de veertiende eeuw. De kerk heeft een bijzonder mooi interieur.

Nisse heeft een prachtig dorsplein omgeven door fraai gerestaureerde woningen. Op dit plein staat een vaete, een vroegere drinkplaats voor het vee. Ook vindt u er een muziektent en een dorpspomp uit 1750. De bij het voormalig slot Ter Nisse behorende achttiende eeuwse poort staat aan de Zuidweg. De prachtig aangelegde tuinen van het kasteel zijn allang verdwenen. De resten van de grachten en waterpartijen zijn nog steeds zichtbaar in het landschap. Nisse ligt in het midden van een groot weidegebied met gevarieerde landbouw en fruitteelt, met aan de zuidzijde een hollebollig weidegebied, omzoomd door meidoornheggen. Dit gebied, 'De Poel', is één van de mooiste delen van Zeeland. Als wandelgebied is het dan ook zeker aan te bevelen.

In Nisse is een rijk verenigingsleven. Dit blijkt onder andere uit de dorpskrant, welke vier keer per jaar verschijnt. Het dorp geniet een grote bekendheid vanwege het schaapscheerdersfeest op de derde zaterdag in juni. Tijdens deze folkloristische dag worden de schapen van de nabij gelegen 'Kamerse Kooi' geschoren temidden van allerlei oud-ambachtelijke tradities. Ook het jaarlijkse muziekevenement Pastorale au Parvis in het tweede weekend van juli is een evenement van groots formaat. Brengt u daarnaast eens een bezoek aan de kaasboerderij, het trekkermuseum en aan bakkerij/theetuin Jikkemiene.

Geschiedenis

Nisse heeft een rijke geschiedenis. Het dorp is ook van een uitzonderlijke schoonheid en gelegen in waardevol cultuurlandschap. Op het eiland Zuid-Beveland ontstond op een strategische plaats aan de Zwake een kleine nederzetting. Beschermd tegen het water door een breed voorliggend schorrengebied, dat als een vooruitstekende neus de Zwake in stak, groeide Gerbennesse uit tot het welvarende dorpje Nisse.

Nadat de plaatselijke adellijke boerenfamilie in de mannelijke lijn was uitgestorven, werden leden van het geslacht Van Borselen met de Heerlijkheid Nisse beleend. Tot aan het eind van de vijftiende eeuw werd het kasteel in Nisse door de Van Borselens als zomerresidentie gebruikt. Daarna kwam Nisse nog enige tijd toe aan de heren Van Bourgondië, totdat een patriciërsgeslacht uit Goes de ambachtsheerlijke rechten kocht en zich Van der Nisse ging noemen.

Tal van zaken in en om Nisse herinneren nog steeds aan die adellijke bezitters, zoals die hoge middeleeuwse kasteelberg, het grachtensysteem van de achttiende eeuwse siertuin en de immens grote kerk. In die kerk liggen de zerken van de voorname edelen, gegoede burgers, pastoors en predikanten. Smallegange beschreef het dorp in 1696 als 'hebbende een lank vierkant plein, met een groote schoone kerk, versiert met een hooge tooren.'

Bron: Nisse, dorp aan de Zwake, Jan de Ruiter