Twee vliegtuigbommen tot ontploffing gebracht vlakbij Lewedorp

Netbeheerder TenneT is bezig met de aanleg van nieuwe elektriciteitskabels van toekomstige windparken op de Noordzee naar het Sloegebied. Op een agrarisch perceel tussen Lewedorp en Arnemuiden zijn tijdens werkzaamheden onder andere twee vliegtuigbommen, restanten van bunkers en resten ammunitie uit de Tweede Wereldoorlog aangetroffen. 

De bommen waren 500-ponders, veelvoorkomende Britse of Amerikaanse vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog, met een gewicht van ongeveer 227 kilogram. Deze niet-ontplofte bommen worden in Nederland regelmatig gevonden bij bodemonderzoeken en graafwerkzaamheden.  De Explosieve Opruimingsdienst Defensie (EODD) adviseerde de bommen ter plaatse te detoneren. Hiervoor zijn ze met zand afgedekt en tot ontploffing gebracht.  Om opspattend zand en mogelijk schade aan de omgeving zo veel mogelijk te voorkomen is tweekeer zoveel zand aangebracht dan in vergelijkbare situaties wordt gedaan.

Laten ploffen op de locatie is de veiligste methode voor het EODD-personeel. Er was op de locatie voldoende ruimte om schade aan de omgeving te voorkomen. Ook was de afstand tot snelweg, treinspoor, provinciale weg en bebouwing voldoende groot om dit te doen zonder evacuatiezone. 

De vondst en het moment van ontploffen is vanuit veiligheidsoverwegingen niet eerder naar buiten gebracht om te voorkomen dat er publiek naar de locatie zou komen.

Archeologisch onderzoek

Ondanks uitgebreid vooronderzoek, is er bij de graafwerkzaamheden ook gestuit op een bunker uit de tweede wereldoorlog. Een archeologisch adviseur van het Oosterschelderegio Archeologisch Samenwerkingsverband (OAS), samenwerkend met Stichting Bunkerbehoud, is gevraagd om te adviseren hoe om te gaan met de gevonden bunker. Deze bevindt zich in een afgegraven dijk die particulier eigendom is. Gezien de historische waarde zijn de restanten van de bunker uitgegraven en tijdelijk verplaatst. Zodra de werkzaamheden van TenneT zijn afgerond, worden de restanten teruggeplaatst en de dijk hersteld.  

Op basis van recent beschikbaar gekomen luchtfoto’s zijn op het kabeltracé nog enkele locaties aangemerkt waar eventuele oorlogsrestanten gevonden konden worden. Deze plekken zijn onder begeleiding van een archeoloog benaderd, waarbij nog twee bunkers en een schuttersputje zijn aangetroffen. Deze resten zijn zonder te verstoren op dezelfde plek in kaart gebracht. TenneT bepaalt op welke manier de kabel langs of onder de objecten kan worden aangelegd. Na de aanleg worden de kabels en de gevonden archeologische resten ingegraven. 

Op basis van de opgedane kennis kan nog beter het verhaal rondom deze bijzondere plek worden verteld.

Historische info over de locatie 

Het agrarisch perceel waar de bommen en oorlogsresten zijn gevonden ligt in de omgeving van de Sloedam. Deze verbinding tussen Zuid-Beveland en Walcheren was tijdens de Tweede Wereldoorlog een strategisch cruciaal en zwaarbevochten gebied. Het was de enige landverbinding naar Walcheren, wat het een flessenhals maakte tijdens zowel de Duitse inval in 1940 als de geallieerde bevrijding in 1944. Tijdens de Slag om de Schelde in het najaar van 1944 was de dam het toneel van hevige gevechten. De Duitsers hadden de dam zwaar verdedigd met bunkers en mijnenvelden. Foto's uit de jaren '40 laten goed zien dat er meerdere bunkers stonden in deze omgeving. Ook zijn er foto's waarop goed zichtbaar is dat de omgeving zwaar gebombardeerd is (https://library.wur.nl/WebQuery/geoportal/raf.  Na de oorlog zijn oorlogsresten – zoals bunkers – geregeld opgeblazen en/of begraven. Het is dus niet vreemd dat ze 80 jaar later gevonden worden bij grondwerkzaamheden. De gevonden bommen zijn 500-ponders, veelvoorkomende Britse of Amerikaanse vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog, met een gewicht van ongeveer 227 kilogram. Deze niet-ontplofte bommen worden in Nederland ook regelmatig gevonden bij graafwerkzaamheden.